Bakı iqtisadi rayonunun coğrafi mövqeyi son dərəcə əlverişlidir. İqtisadi rayonun sahəsi 2,14 kvadrat kilometrə bərabərdir. İqtisadi rayonun tərkibinə 12 inzibati rayon daxildir. Ərazinin relyefi sahilboyu düzənliklər və yüksəkliklərdən ibarətdir. Rayonun əsas mineral sərvətləri neft və təbii qaz, əhəngdaşı və qum, müalicə palçıqlarıdır.
İqtisadi rayonun paytaxt mövqeyi burada şəhər əhalisinin xüsusi çəkisinə, əhalinin sıxlığına, eləcə də istehsal müəssisələrinin cəmlənməsinə, xidmət sahələrinin inkişafına güclü təsir etmişdir. Bakı iqtisadi rayonunun əhalisinin sayı 2,3 milyon nəfərdən çoxdur (2022-ci il). Əhalinin təbii artımı aşağı (1,0), ümumi artım isa yüksəkdir. Burada nəhəng Bakı aqlomerasiyası formalaşmışdır.
Rayonda enerjiyə olan tələbat yerli İES-lər və Mingəçev SES hesabına ödənilir. Gələcəkdə enerjinin itkilərə məruz qalması rayon da alternativ enerji mənbələrindən (Günəş və külək) istifadə olunmasına tələbi artır. İqtisadi rayon neft-qaz hasilatı, onların emalı, neft-kimya, kimya, metallurgiya, maşınqayırma, xüsusilə neft maşınqayırması və elektrotexnika sənayesi üzrə ixtisaslaşmışdır. İqtisadi rayonda gətirilmə xammal əsasında qara və əlvan metallurgiya, yüngül və qida (yeyinti) sənayesi də inkişaf etmişdir. Nəqliyyat və xidmət sahələri güclü inkişaf etmişdir. Rayon ərazisində Qaradağ və Pirallahı sənaye parkları yaradılmışdır. Ölkənin elmi potensialı, universitet və institutları, əsasən, Bakı iqtisadi rayonundadır.
Kənd təsərrüfatının əsasını şəhəratrafı təsərrüfata daxil olan südlük-ətlik maldarlaşma, quşçuluq, bostançılıq, üzümçülük və quru subtropik meyvəçilik (zeytun, zəfəran, badam, püstə, əncir və s.), gülçülük təşkil edir. Şəhəratrafı qəsəbələrdəki istixanalar əhalinin ilboyu tərəvəzə olan tələbatını ödəməyə istiqamətlənmişdir. Rayonda turizm, xüsusilə "tarixi turizm" üçün imkanlar böyükdür.

Mətni oxuyun və aşağıdakı sualları cavablandlrln:

Bakı İqtisadi Rayonu üzrə Test Tapşırıqları
Asan Səviyyəli Suallar
1. Bakı iqtisadi rayonunun sahəsi neçə min \text{km}^2-ə bərabərdir?
A) 8,84 min kvadrat kilometr
B) 2,14 min kvadrat kilometr
C) 5,5 min kvadrat kilometr
D) 12 min kvadrat kilometr 
E) 4,3 min kvadrat kilometr
2. Bakı iqtisadi rayonunun tərkibinə neçə inzibati rayon daxildir?
A) 6
B) 8
C) 10
D) 12
E) 14
3. Mətinə əsasən, İsveçrə və Azərbaycanın birgə əməkdaşlığını əks etdirən hansı iri müəssisə Cənubi Qafqazda əsas böyük sement istehsalçısıdır?
A) "Norm" sement zavodu
B) Pirallahı sənaye parkı
C) "Holcim" zavodu
D) Qaradağ sənaye parkı
E) Bakı gəmiqayırma zavodu
4. Aşağıdakılardan hansı Bakı iqtisadi rayonunun əsas mineral sərvətlərindən biridir?
A) Polimetal filizləri
B) Boksit və alunit
C) Neft və təbii qaz
D) Dəmir filizi
E) Mərmər
5. Bakı iqtisadi rayonunda turizmin xüsusilə hansı növü üçün böyük imkanlar mövcuddur?
A) Ekoturizm
B) Dağ turizmi
C) Tarixi turizm
D) Müalicəvi-sağlamlıq turizmi
E) Macəra turizmi
Orta Səviyyəli Suallar
6. Bakı iqtisadi rayonunda şəhəratrafı təsərrüfata daxil olan kənd təsərrüfatı sahələri hansılardır?
A) Çayçılıq, tütünçülük, pambıqçılıq
B) Südlük-ətlik maldarlaşma, quşçuluq, bostançılıq, gülçülük
C) Fındıqçılıq, çəltikçilik, taxılçılıq
D) Qoyunçuluq, baramaçılıq, çayçılıq
E) Şəkər çuğunduru, kartofçuluq, pambıqçılıq
7. Bakı iqtisadi rayonunun elektrik enerjisinə olan tələbatı əsasən hansı mənbələr hesabına ödənilir?
A) Yerli İES-lər və Mingəçev SES
B) Yalnız Günəş və Külək elektrik stansiyaları
C) Şəki modul tipli İES
D) Yalnız Şamxor SES və Varvara SES
E) Dərbənd İES və Xaçmaz İES
8. Bakı iqtisadi rayonunda yerləşən sənaye parklarını müəyyən edin:
A) Sumqayıt və Mingəçev
B) Qaradağ və Pirallahı
C) Qəbələ və Şəki
D) Balakən və Zaqatala
E) Hacıqabul və Neftçala
9. Şəhəratrafı qəsəbələrdəki istixana təsərrüfatlarının ana məqsədi nədir?
A) Xaricə tərəvəz ixracını artırmaq
B) Əhalinin ilboyu tərəvəzə olan tələbatını ödəmək
C) Yalnız meyvəçiliyi inkişaf etdirmək
D) Quru subtropik bitkilərin sahəsini genişləndirmək
E) Gübrə istehsalını təmin etmək
10. Bakı iqtisadi rayonunda inkişaf etmiş quru subtropik meyvəçilik sahələrinə hansılar aiddir?
A) Alma, armud, alça, gilas
B) Zeytun, zəfəran, badam, püstə, əncir
C) Fındıq, şabalıd, qoz, feyxoa
D) Limon, mandalina, portağal, kivi
E) Nar, xurma, qarpız, yemiş
Çətin Səviyyəli Suallar
11. Bakı iqtisadi rayonunda əhalinin təbii artımının aşağı (1,0), lakin ümumi artımının yüksək olmasının əsas səbəbi nədir?
A) Doğum faizinin kəskin artması
B) Ölüm hallarının minimuma enməsi
C) Ölkənin digər regionlarından olan güclü miqrasiya axını
D) Xaricə miqrasiyanın kütləvi xarakter alması
E) Əhalinin yaş strukturunda gənclərin payının azalması
12. Bakı iqtisadi rayonunda alternativ enerji mənbələrinə (Günəş və külək) ehtiyacın artmasının əsas səbəbi nədir?
A) Təbii qaz ehtiyatlarının tamamilə bitməsi
B) İES-lərin fəaliyyətinin dayandırılması
C) Enerjinin uzaq məsafələrdən daşınması zamanı itkilərə məruz qalması
D) Neft hasilatının kəskin azalması
E) Regionda külək sürətinin normadan aşağı düşməsi
13. Bakı iqtisadi rayonunda yerli xammal bazasına əsaslanmayan, yəni gətirilmə xammal hesabına inkişaf edən sənaye sahələrini müəyyən edin:
A) Neft-qaz hasilatı və emalı
B) Qara və əlvan metallurgiya, yüngül və qida sənayesi
C) Sement və tikinti materialları sənayesi
D) Təbii qaz hasilatı və müalicəvi palçıq emalı
E) Əhəngdaşı və qum hasilatı
14. Əhalinin ümumi artımının iqtisadi rayonda tikinti sənayesinin inkişafı ilə əlaqəsini göstərən ən düzgün mühakimə hansıdır?
A) Əhali artımı yalnız kənd təsərrüfatı torpaqlarının sahəsini genişləndirir.
B) Mənzilə, sosial və nəqliyyat infrastrukturuna tələbatı artıraraq tikinti materiallarına olan tələbi yüksəldir.
C) Sement istehsalını azaldaraq xaricdən tikinti materialları idxalını artırır.
D) Tikinti sənayesində avtomatlaşdırmaya keçidi ləngidir.
E) Təbii resursların çıxarılmasını tamamilə dayandırır.
15. Bakı iqtisadi rayonunun ölkə iqtisadiyyatında lider mövqeyə malik olmasının əsas amillərindən biri hansıdır?
A) İntensiv meşə təsərrüfatı və hidroenerji ehtiyatlarının bol olması
B) Paytaxt mövqeyi, yüksək əhali sıxlığı, istehsal və elmi potensialın burada cəmlənməsi
C) Bol şirin su ehtiyatlarına və geniş otlaq sahələrinə malik olması
D) Əlvan metallurgiya xammalının yerli filiz yataqları hesabına ödənilməsi
E) Kənd təsərrüfatı məhsullarının respublika üzrə ən böyük istehsalçısı olması
Düzgün Cavablar

| 1 | B | 9 | B |
| 2 | D | 10 | B |
| 3 | C | 11 | C |
| 4 | C | 12 | C |
| 5 | C | 13 | B |
| 6 | B | 14 | B |
| 7 | A | 15 | B |
| 8 | B 

                                                                                                                                                Tərtib etdi: Aygün Qurbanova

MİQ,Sertifikasiya və abituriyent hazırlıqları üçün müraciət edə bilərsiniz.

Əlaqə: 050-768-97-12

İnstagram: cografiya_muellimi_aygun

Tiktok: cografiya_muellimi_aygun

Youtube: Aygün müəllimə ilə Coğrafiya